De kracht van ademen

Zonder adem is er geen leven. Daar zijn we het allemaal wel over eens. Het is zo eenvoudig en toch nemen we het vaak maar als vanzelfsprekend aan. Aangezien het een volledig automatische lichaamsfunctie is, vergeten we meestal dat het ook als een bewust proces gebruikt kan worden om de kwaliteit van ons leven en de algemene gezondheid te verbeteren.

Wijsgeren uit het oosten benadrukken al door de eeuwen heen het belang van een bewuste ademhaling. De rol van een diepgaande, aandachtige ademhaling staat in oosterse tradities bekend als helend voor lichaam en geest. De aandacht voor een bewuste ademhaling zijn in alle typen van meditatie, oosterse vechtsporten en filosofieën terug te vinden.

Probeer eens, al lezende, op je ademhaling te letten. Inhaleer je diep en vol in je buik of is je ademhaling oppervlakkig? Is je uitademing ontspannen of gecontroleerd? Merk je dat je pauzeert voordat je inademt of misschien voordat je uitademt? Als je zoals de meeste mensen ademt, dan is je ademhaling waarschijnlijk onregelmatig, oppervlakkig of beperkt. Schattingen geven aan dat de gemiddelde mens maar 30 - 50% van zijn ademhalingscapaciteit benut. Bedenk dan dat de energieproductie in het lichaam voor een groot deel bepaald wordt door de hoeveelheid zuurstof die aan de cellen beschikbaar is. Met een beperkte ademhaling limiteer je dus de hoeveelheid energie die je dagelijks beschikbaar hebt.

De ademhaling

Onze ademhaling bestaat van nature uit een beweging van ons middenrif. Het middenrif vormt een elastische koepel onder de longen. Deze zit met spiertjes aan de ribben vast. De inademing komt tot stand door het samentrekken van deze spieren waardoor het diafragma plat en omlaag wordt getrokken. Hierdoor ontstaat er een onderdruk in de longen waardoor de lucht moeiteloos de longen vult. De uitademing is niets anders dan het loslaten van die spiertjes, waardoor het middenrif terugveert en de longen zich legen. Het inademen is dus een actief proces, het uitademen is een passief proces.

In de loop van ons leven hebben we ons echter vaak aangewend om op een andere manier te ademen. We gebruiken vaak andere (hulp)spieren en controleren vaak de uitademing. Dit heeft niet alleen een onvolmaakte ademhaling tot gevolg, het kost ook meer energie dan nodig is.
Als we aandacht geven aan onze ademhaling en de aangeleerde manieren weer afleren, Komen we tot de oorspronkelijke diafragmatische ademhaling (ook wel diepe buik ademhaling) terug. Dit heeft niet alleen lichamelijk, maar ook geestelijk positieve gevolgen.

De wetenschap

In de westerse wetenschap is er recent weer hernieuwde aandacht voor de toegevoegde waarde van een bewuste -diepe- ademhaling in de behandeling van verschillende aandoeningen. Er is inmiddels een behoorlijke hoeveelheid onderzoek beschikbaar die de effecten beschrijven van een diepe ademhaling en de rol van zuurstof op zeer uiteenlopende ziektebeelden zoals hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk, angst- en paniekstoornissen, depressie, immunologie, ziekten van het zenuwstelsel, kanker, wondgenezing, diabetes, enzovoort. Naast de lichamelijk meetbare verbeteringen laten alle onderzoeken ook zien dat de proefpersonen zich rustiger en meer gebalanceerd voelen. De resultaten laten verder zien dat het blijven toepassen van deze technieken over de lange termijn een toegenomen verbetering laat zien ten opzichte van andere conventionele geneeswijzen.
Het onderstaande is een greep uit een uitgebreide hoeveelheid onderzoeken die openbaar beschikbaar zijn. De artikelen waaraan gerefereerd wordt, zijn in vooraanstaande medische tijdschriften gepubliceerd.

Cellulair niveau

Zuurstof is een vitaal onderdeel van de verbranding in de lichaamscellen en is noodzakelijk voor de algehele functie van elke cel. Er is ruim voldoende bewijs dat aantoont dat een toename van zuurstof in het lichaam de gezondheid op het cellulair niveau aanmerkelijk verbetert (zie verder onder het kopje ‘kanker'). Het is inmiddels met behulp van onderzoek aangetoond dat een diepere ademhaling daadwerkelijk de zuurstofspanning in het bloed verhoogt (door de huid gemeten).¹In de geneeskunde is dit gegeven reeds lang bekend, reden waarom er bij ernstige ziekte nauwlettend op de zuurstofspanning wordt gelet. De geneeskunde gaat echter uit van de veronderstelling dat de zuurstof ook daadwerkelijk in de cel doordringt. In deze theorie wordt echter geen rekening gehouden met het feit dat het voor de toegankelijkheid van zuurstof naar de cellen toe noodzakelijk is dat de cel zich in een zogenaamde ‘droge omgeving' bevindt. Dr. Samuel West vond in zijn uitgebreide onderzoeken² dat dit een noodzakelijke voorwaarde is voor de zuurstofopname door de cel. Cellen die omgeven zijn door vloeistof (lichaamsvloeistof) nemen beduidend minder zuurstof op dan cellen die hierdoor niet omgeven zijn. Deze barrière bestaat, ondanks een maximale zuurstofverzadiging in het bloed. Deze theorie wordt overigens ondersteund in het Textbook of Medical Physiology van Guyton.

Door de ademhalingsbeweging in de buik wordt de terugvloed van lymfe bevorderd wat een ‘droge' celomgeving tot gevolg heeft. Met de verhoogde lymfedrainage ontstaat er daardoor een verhoogde ontgiftende werking op de weefsels. Op deze manier worden veel in het lichaam opgeslagen gifstoffen met behulp van de diafragmatische ademhaling geklaard. Dokter Shields, een internist in Californië bestudeerde het effect van de ademhaling op het lymfatisch systeem. Met gebruik van camera's in het lichaam vond hij dat een diepe diafragmatische ademhaling de terugvloed van de lymfe tot wel 15 keer de normale snelheid kon worden verhoogd. Verder geeft hij aan dat de hoeveelheid geklaarde lymfe die in de bloedbaan terugvloeit afhankelijk is van het luchtvolume dat ingeademd wordt.³

Kanker

Otto Warburg, Nobelprijswinnaar in de geneeskunde (kankeronderzoek), liet in 1931 al zien dat de belangrijkste voorwaarde voor de ontwikkeling van kanker een gebrek aan zuurstof in de cellen is. "Cancer has only one prime cause. It is the replacement of normal oxygen respiration of the body's cells by an anaerobic cell respiration."
De cellen die tot een kankergezwel uitgroeien onderscheiden zich op meerdere manieren van gezonde cellen. Zij ontwikkelen bijvoorbeeld mechanismen die een langere overleving, een snellere delingssnelheid en een verminderde natuurlijke celdood toestaan. Voor ons is met name van belang dat ze zich zo aangepast hebben dat ze zich - in tegenstelling tot de normale cel - in een zuurstofarme omgeving kunnen handhaven. Recent onderzoek met een nieuw medicament laat zien dat zodra de vaatnieuwvorming in de omgeving van de tumor in kwaliteit verbetert en de natuurlijke drukgradiënt tussen de voedende vaten en het weefsel wordt hersteld, de moleculen beter in het weefsel kunnen doordringen.⁴ Dit is in tegenstelling tot wat er normaal in een tumor gebeurt: nieuwe vaten zijn van slechte kwaliteit en lekken vocht in de ruimte tussen de cellen, waardoor de cellen niet meer kunnen ‘ademen'. Dit is een manier van de kankercellen om zich tegen invloeden van buitenaf te beschermen. Door een verbeterde lymfedrainage kan d.m.v. de ademhaling de aangeboden zuurstof beter doordringen tot in de kern van de tumor waardoor een versnelde genezing kan ontstaan.

Referenties
1. Vitacca M, Clini E, Biancchi L, Ambrosino N. Acute effects of deep diaphragmatic breathing in COPD patients wirh chronic respiratory insufficiency. Eur Resp J 1998;11:408-25.
2. S.West. Golden Seven plus one. Samuel Publishing. 1981
3. Shields JW. Lymph, lymph glands and homeostasis. Lymphology. 1993; 25(4):147-53.
4. Tong RT, Boucher Y, Kozin SV, Winkler F, Hicklin DJ, Jain RK. Vascular normalization by vascular endothelial growth factor receptor 2 blockade induces a pressure gradient across the vasculature and improves drug penetration in tumors.Cancer Res. 2004 Jun 1;64(11):3731-6

Meer lezen?
Kijk op www.altractive.nl

© Nadja Benschop / Link2Trials